Which of the following rights are included in the Fundamental Rights? i. Right to work. ii. Right against economic exploitation. iii. Right to social and economic justice.

The correct answer is Option (D).

None of the rights mentioned in the given statements are classified as Fundamental Rights under Part III of the Indian Constitution. Instead, they are guidelines for the government, known as the Directive Principles of State Policy (DPSP), which are detailed in Part IV.

Details of the given statements: A clear understanding of the difference between Fundamental Rights and Directive Principles is crucial for constitutional topics:

• i. Right to work: This is a Directive Principle under Article 41, which directs the State to secure the right to work, education, and public assistance in certain cases. It is not a justifiable Fundamental Right.

• ii. Right against economic exploitation: While the Fundamental Rights include the 'Right against Exploitation' (Articles 23 & 24 focusing on human trafficking and child labor), the specific protection against economic exploitation (such as ensuring equal pay for equal work and preventing the concentration of wealth) falls under the DPSP, specifically Article 39.

• iii. Right to social and economic justice: The concept of social, economic, and political justice is proudly enshrined in the Preamble of the Constitution. Furthermore, it forms the core of the DPSP under Article 38, which directs the State to secure a social order for the promotion of the welfare of the people.

ശരിയായ ഉത്തരം ഓപ്ഷൻ (D) ആണ്.

ചോദ്യത്തിൽ നൽകിയിട്ടുള്ള മൂന്ന് അവകാശങ്ങളും ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ ഭാഗം III-ൽ പറയുന്ന മൗലിക അവകാശങ്ങളിൽ (Fundamental Rights) ഉൾപ്പെടുന്നില്ല. പകരം ഇവ ഭരണഘടനയുടെ ഭാഗം IV-ൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ക്ഷേമരാഷ്ട്ര സങ്കൽപ്പങ്ങളായ നിർദ്ദേശക തത്വങ്ങളുടെ (Directive Principles of State Policy - DPSP) ഭാഗമാണ്.

ഓരോ പ്രസ്താവനകളുടെയും വിശദീകരണം: മൗലിക അവകാശങ്ങളും നിർദ്ദേശക തത്വങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്:

• i. ജോലി ചെയ്യാനുള്ള അവകാശം (Right to work): ഭരണഘടനയിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 41 (Article 41) പ്രകാരം ജോലി ചെയ്യുന്നതിനും വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുമുള്ള അവകാശം ഉറപ്പാക്കാൻ സർക്കാരിന് നിർദ്ദേശം നൽകുന്ന ഒരു നിർദ്ദേശക തത്വമാണിത്. ഇത് കോടതി വഴി നേടിയെടുക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു മൗലിക അവകാശമല്ല.

• ii. സാമ്പത്തിക ചൂഷണത്തിനെതിരായ അവകാശം (Right against economic exploitation): മൗലിക അവകാശങ്ങളിൽ 'ചൂഷണത്തിനെതിരെയുള്ള അവകാശം' (ആർട്ടിക്കിൾ 23, 24) ഉണ്ടെങ്കിലും, തുല്യ ജോലിക്ക് തുല്യ വേതനം ഉറപ്പാക്കുക, സമ്പത്ത് ഒരു വിഭാഗത്തിൽ മാത്രം കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത് തടയുക തുടങ്ങിയ സാമ്പത്തിക ചൂഷണം തടയുന്ന കാര്യങ്ങൾ പ്രധാനമായും നിർദ്ദേശക തത്വങ്ങളിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 39 (Article 39)-ന്റെ ഭാഗമാണ്.

• iii. സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ നീതിക്കുള്ള അവകാശം (Right to social and economic justice): സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ നീതി എന്നത് ഭരണഘടനയുടെ ആമുഖത്തിൽ (Preamble) തന്നെ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുള്ള ഒന്നാണ്. കൂടാതെ, ജനങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി ഇത്തരമൊരു സാമൂഹിക ക്രമം ഉറപ്പാക്കണമെന്ന് നിർദ്ദേശക തത്വങ്ങളിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 38 (Article 38) സർക്കാരിനോട് നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.