Who gave the first recommendation for the Lokayukta in the states? (i) Administrative Reforms Commission (1966) (ii) Parliament (1967) (iii) Anna Hazare Movement (2011) (iv) A judicial committee

The correct answer is Option (A).

The first official recommendation to establish the institution of the Lokpal at the central level and the Lokayukta at the state level was made by the First Administrative Reforms Commission (ARC) of 1966-70. Headed initially by Morarji Desai and later by K. Hanumanthaiya, this commission suggested these independent bodies to address citizen grievances and effectively tackle corruption among ministers and public servants.

Analysis of the given statements: A clear understanding of the history of anti-corruption bodies in India requires analyzing the options provided:

• (i) Administrative Reforms Commission (1966): This is the correct statement. The ARC was the first official body to recommend the creation of Lokpal and Lokayukta to investigate corruption allegations and public grievances.

• (ii) Parliament (1967): Parliament is the legislative body that passes the law, not the one that made the first recommendation. The first Lokpal Bill was introduced in Parliament in 1968 (based on ARC recommendations) but it lapsed.

• (iii) Anna Hazare Movement (2011): Also known as the India Against Corruption movement, this was a massive public protest that successfully pressured the government to pass the Lokpal and Lokayuktas Act, 2013. However, the initial recommendation predates this movement by several decades.

• (iv) A judicial committee: The primary recommendation did not come from a judicial committee, but from the Administrative Reforms Commission.

ശരിയായ ഉത്തരം ഓപ്ഷൻ (A) ആണ്.

കേന്ദ്രതലത്തിൽ ലോക്പാലും (Lokpal) സംസ്ഥാന തലത്തിൽ ലോകായുക്തയും (Lokayukta) രൂപീകരിക്കണമെന്ന ആദ്യത്തെ ഔദ്യോഗിക ശുപാർശ നൽകിയത് 1966-ലെ ഒന്നാം ഭരണപരിഷ്കാര കമ്മീഷൻ (Administrative Reforms Commission - ARC) ആണ്. മൊറാർജി ദേശായിയുടെയും (പിന്നീട് കെ. ഹനുമന്തയ്യയുടെയും) നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഈ കമ്മീഷൻ, പൊതുപ്രവർത്തകർക്കും ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കുമെതിരെയുള്ള അഴിമതി ആരോപണങ്ങൾ അന്വേഷിക്കുന്നതിനും ജനങ്ങളുടെ പരാതികൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനുമായാണ് ഇത്തരം സ്വതന്ത്ര സംവിധാനങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ചത്.

മറ്റ് പ്രസ്താവനകളുടെ വിശകലനം: ഇന്ത്യയിലെ അഴിമതി വിരുദ്ധ സംവിധാനങ്ങളുടെ ചരിത്രം കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കാൻ താഴെ പറയുന്ന പ്രസ്താവനകൾ കൂടി അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ടതുണ്ട്:

• (i) ഭരണപരിഷ്കാര കമ്മീഷൻ (1966): ഇന്ത്യയിൽ ലോക്പാൽ, ലോകായുക്ത എന്നീ സംവിധാനങ്ങൾ വേണമെന്ന് ആദ്യമായി ശുപാർശ ചെയ്തത് ഈ കമ്മീഷനാണ്. അതിനാൽ ഈ പ്രസ്താവന ശരിയാണ്.

• (ii) പാർലമെൻ്റ് (1967): ഭരണപരിഷ്കാര കമ്മീഷന്റെ ശുപാർശ പ്രകാരം 1968-ൽ പാർലമെന്റിൽ ആദ്യത്തെ ലോക്പാൽ ബിൽ അവതരിപ്പിച്ചെങ്കിലും പാസായില്ല. നിയമം നിർമ്മിക്കുന്നത് പാർലമെന്റാണെങ്കിലും, ആദ്യ ശുപാർശ നൽകിയത് പാർലമെന്റ് അല്ല.

• (iii) അണ്ണാ ഹസാരെ പ്രസ്ഥാനം (2011): ശക്തമായ ഒരു ലോക്പാൽ നിയമം കൊണ്ടുവരണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് നടന്ന പ്രസിദ്ധമായ അഴിമതി വിരുദ്ധ പ്രക്ഷോഭമാണിത്. ഇതിന്റെ ഫലമായാണ് 2013-ലെ ലോക്പാൽ ആൻഡ് ലോകായുക്ത ആക്ട് പാസാകുന്നത്. എന്നാൽ ആദ്യ ശുപാർശ ഇതിനും ദശാബ്ദങ്ങൾക്ക് മുൻപേ നൽകിയിരുന്നു.

• (iv) ഒരു ജുഡീഷ്യൽ കമ്മിറ്റി: ആദ്യ ശുപാർശ നൽകിയത് ഒരു ജുഡീഷ്യൽ കമ്മിറ്റിയല്ല, മറിച്ച് ഭരണപരിഷ്കാര കമ്മീഷനാണ്.